:: Cmentarze wojenne :: Cmentarze w Galicji Zachodniej :: Mapa okręgów cmentarnych :: VIII Okręg cmentarny - Brzesko »

:: Informacja o okręgu

Jest to jeden z największych Okręgów pod względem liczby cmentarzy, jest ich bowiem 50 o numeracji 209-216,254,255 i 259-298. Południowa część Okręgu położona jest na terenie Pogórza Rożnowsko -o-Ciężkowickiego, a część południowa znajduje się na nadwiślańskiej równinie w widłach Wisły i Dunajca, przeciętej płaskimi dolinami rzek Uszwica i Kisielina. Krajobraz jest bardzo zróżnicowany, od dużych wzniesień i kompleksów leśnych do monotonnych niżowych lasów liściastych. Na większej część cmentarzy spoczywają żołnierze wielu narodowości i wszystkich trzech walczących armii, głównie bezimienni. Swoistym wyjątkiem wśród cmentarzy stanowi obiekt nr 277 w Okocimiu, na którym pochowano żołnierzy reprezentujących aż 161 pułków i samodzielnych jednostek armii sprzymierzonych oraz kilkunastu pułków rosyjskich. Komendantem Okręgu był Karol Schölich. Kierownikiem artystycznym i głównym projektantem większości cmentarzy był Robert Motka. Ze wszystkich cmentarzy 7 zostało zaprojektowanych przez sąsiedniego kieronika VII Okręgu - Johanna Watzala. Do budowy większości cmentarzy użytko betonu, z niewielkim wykorzystaniem kamienia naturalnego oraz w znikomym stopniu drewna. Ogrodzenia przeważnie wykonane są z żelaznych rur łączących betonowe słupki, niekiedy spotkać można ogrodzenia z betonowych bloczków lub żelażnych sztachet lub ogrodzenia łańcuchowe, które słuzyły również do zamykania wejścia na cmentarz. Centralne krzyże wykonane są z betonu i żelaza. Krzyże nagrobne, żelazne lub betonowe, czasem nagrobki w formie betonowych stelii. Spotkać możemy również zachowane na krzyżach centralnych czy pomnikach epitafia. Na kilku cmetnarzach pochowani są żołnierze polscy z września 1939 roku lub polegli w bratobójczych walkach po 1945 roku.

:: Położenie i spis cmentarzy

Położenie cmentarzy w VIII Okręgu cmentarnym. Kliknij na punkt oznaczony symbolem na mapie by zobaczyć informacje o cmentarzu lub na nazwę w tabeli umieszczonej poniżej mapy.



• Nr 209 Głów • Nr 274 Przyborów
• Nr 210 Łąka Siedlecka • Nr 275 Brzesko
• Nr 212 Bobrowniki Małe • Nr 276 Brzesko
• Nr 213 Rudka • Nr 277 Okocim
• Nr 214 Gosławice • Nr 278 Jadowniki Podgórne
• Nr 215 Wierzchosławice • Nr 279 Sterkowiec
• Nr 216 Mikołajowice • Nr 280 Porąbka Uszewska
• Nr 254 Michałowice Małe • Nr 281 Dębno
• Nr 255 Wietrzychowice • Nr 282 Wojnicz-Zamoście
• Nr 259 Biskupice Radłowskie • Nr 283 Łętowice
• Nr 260 Zabawa • Nr 284 Zakrzów
• Nr 261 Wał-Ruda • Nr 285 Wojnicz
• Nr 262 Przybysławice • Nr 286 Olszyny
• Nr 263 Zaborów • Nr 287 Roztoka
• Nr 264 Szczurowa. • Nr 288 Charzewice
• Nr 265 Rudy-Rusie • Nr 289 Charzewice
• Nr 266 Borzęcin • Nr 290 Charzewice
• Nr 267 Waryś • Nr 291 Domosławice
• Nr 268 Radłów • Nr 292 Faściszowa
• Nr 269 Niwka • Nr 293 Zakliczyn
• Nr 270 Bielcz • Nr 294 Zakliczyn
• Nr 271 Biadoliny • Nr 295 Paleśnica
• Nr 272 Przyborów • Nr 296 Paleśnica
• Nr 273 Szczepanów • Nr 297 Czchów
• Nr 298 Tymowa

:: Cmentarz nr: 264 Szczurowa

Kriegerfriedhof Nr.264 Szczurowa
Kreis VIII Brzesko
Begraben: 71 Krieger der Österreichisch-Ungarischen Armee.
33 Krieger der Russischen Armee
10 Massengrãber
17 Einzelgrãber
Entwerfer des Friedhofs: Robert Motka.
Ehre den Gefallenen.


Cmentarz projektu Roberta Motka zlokalizowany jest w obrębie cmentarza parafialnego w Szczurowej, przy ogrodzeniu od strony południowej. Dzieli on się na dwie kwatery oddalone od siebie o kilkadziesiąt metrów. Pomiędzy którymi, jak wynika z planu udostępnionego przez Narodowe Archiwum w Krakowie znajdował się mały budynek kostnicy. Pierwsza kwatera ma kształt kwadratu i ogrodzona jest dużymi betonowymi bloczkami połączonymi ze sobą niskim żywopłotem. Wejście zamknięte jest grubym żelaznym łańcuchem i znajduje się od strony północnej kwatery. Elementem centralnym jest niewielki betonowy pomnik w kształcie krzyża z tablicą inskrypcyjną na której oprócz daty 1914-1915 widnieje napis w języku niemieckim : "UNS KAM DER FRIEDE EILIGER ALS EUCH" - "POKÓJ PRZYSZEDŁ DO NAS, WCZEŚNIEJ NIŻ DO WAS". Druga kwatera jest większa i została założona na planie prostokąta, na takim samym pomniku centralnym oprócz daty 1914-15 umieszczono inskrypcję: "WIR ZOGEN ZUM STREIT UND FANDEN FRIEDEN" - "WYRUSZYLIŚMY NA WOJNĘ, A ZNALEŹLIŚMY SPOKÓJ". Kwatera ta różni się od pierwszej tym, że po boku centralnego pomnika są dwie dodatkowe mogiły a pośrodku tylnej części kwatery znajduje się wyróżniający spośród innych nagrobek rosyjskiego oficera - kapitana Alejnikowa. Na cmentarzu w obu kwaterach, 10 grobach zbiorowych i 17 pojedynczych, pochowano 71 żołnierzy austro-węgierskich i 33 rosyjskich, poległych w okresie litopada 1914 r. do maja 1915 r.

- Kliknij by powiększyć :

POCHOWANO TUTAJ *

AUSTRIA (AT) - 71 żołnierzy.

ROSJA (RU) - 33 żołnierzy.

:: Cmentarz nr: 291 Domosławice

Kriegerfriedhof Nr.291 Domosławice
Kreis VIII Brzesko
Begraben: 49 Krieger der Österreichisch-Ungarischen Armee.
4 Krieger der Russischen Armee
53 Einzelgrãber
Entwerfer des Friedhofs: Robert Motka.
Ehre den Gefallenen.


Obiekt znajduje się na terenie cmentarza parafialnego w Domosławicach, ogrodzony jest masywnymi kamiennymi słupkami połączonymi ze sobą barierkami ze zdwojonych żelaznych rur. Pośrodku cmentarza znajduje się pomnik centralny który ma formę masywnego postumentu na licu którego umieszczona jest marmurowa tablica inskrypcyjna z datą 1914-1915 oraz napisem :

„VON GOTT ZUR ERD VOM HERD ZUM SCHWERT DURCH SIEG UND TOD ZURÜCK ZU GOTT.”


"OD BOGA NA ZIEMIĘ, Z DOMÓW POD BROŃ, PRZEZ ZWYCIĘSTWO I ŚMIERĆ DO BOGA ZNÓW.”


Na cmentarz prowadzą dwa wejścia rozdzielone betonowym krzyżem, zamykane jednoskrzydłowymi furtkami. Pochowano na nim w 53 grobach pojedynczych 49 żołnierzy austro-węgierskich oraz 4 rosyjskich poległych w okresie od listopada 1914r. do lutego 1915r. Cmentarz jest zadbany i dobrze zachowany.

- Kliknij by powiększyć :

POCHOWANO TUTAJ *

AUSTRIA (AT) - 49 żołnierzy (z jednostek wojskowych: KuKIR 5, 15, 30, 55, 60, 65, 81, 88, 95, FJB 30, FHR 11, SFHD 15, SchR 36, LIR 33, KSchR II, III, oraz SchR 3, FJB 20, KuKIR 32, 33, 36, KuKIR 38, 83, 84).

ROSJA (RU) - 4 żołnierzy.

† Imienna lista żołnierzy pochowanych na cmentarzu nr: 291 Domosławice.

:: Cmentarz nr: 293 Zakliczyn

Kriegerfriedhof Nr.293 Zakliczyn
Kreis VIII Brzesko
Begraben: 11 Krieger der Österreichisch-Ungarischen Armee.
1 Krieger der Russischen Armee
12 Einzelgrãber
Entwerfer des Friedhofs: Robert Motka.
Ehre den Gefallenen.


Cmentarz został zaprojektowany przez Roberta Motka i położony jest po prawej stronie, w odległości 100 metrów od drogi prowadzącej w kierunku Gromnika. Ma kształt prostokąta, otoczony kamiennymi słupkami połączonymi ze sobą metalowym łańcuchem, stanowi jedyny cmentarz żydowski, który w dodatku przetrwał w nienaruszonej formie do dnia dzisiejszego. Na betonowej ścianie pomnikowej umieszczonej z tyłu cmentarza znajduje się tablica z datą 1914 - 1915 oraz z inskrypcją:


"UNS TOTEN IST NUR DEREN SCHRITT WILKOMMEN, DIE WÜRDIG SIND DER FRÜCHTE UNSERER SIEGE"


"MY ZMARLI, JEDYNIE KROKI TYCH WITAMY, KTÓRZY GODNI SĄ OWOCÓW NASZYCH ZWYCIĘSTW."


Wykoszona trawa oraz brak jakichkolwiek śmieci, pozwala na zwiedzenie tego unikalnego ze względu na swój charakter cmentarza.

- Kliknij by powiększyć :

POCHOWANO TUTAJ *

AUSTRIA (AT) - 11 żołnierzy (z jednostek wojskowych: KuKIR 30,66 TKJR 1, FJB 24,SB 3).

ROSJA (RU) - 1 żołnierzy.

† Imienna lista żołnierzy pochowanych na cmentarzu nr: 293 Zakliczyn.

:: Legenda

◊ - Data urodzenia.
† - Data śmierci.

Narodowość :

- Polska (PL)

- Austria (AT)

- Rosja (RU)

- Niemcy (D)

 N - Nieznana narodowość.

POCHOWANO TUTAJ * - Dane pochodzącą z inskrypcji nagrobnych, notatek własnych oraz innych źródeł.